Muối, đá và độ ẩm: mấy chuyện vật lý đơn giản

Ba bài trước nói đá trấn và muối giữa nếp với thực tế, muối trong nhà, và đá đặt ngoài sân ngoài cổng. Bài này nói phần vật lý: muối và đá thật sự làm gì với độ ẩm trong nhà.

Mục đích không phải bác bỏ nếp nhà ai. Chỉ là biết rõ cái gì có tác dụng tới đâu thì đỡ trông chờ nhầm chỗ.

Muối hút ẩm — có thật, nhưng ít

• Muối hút hơi nước trong không khí, đây là tính chất có thật, ai để hũ muối trong bếp cũng thấy nó vón cục.
• Nhưng lượng hút được rất nhỏ so với lượng hơi nước trong cả một căn phòng.
• Một bát muối không làm khô được phòng — nó chỉ cho thấy phòng đang ẩm.
• Muối vón cục là chỉ dấu tốt: chỗ nào muối vón nhanh là chỗ đó ẩm nhiều.
• Dùng nó như một cái báo, không phải như một cách chữa.

Muối làm hại những gì

• Ăn mòn kim loại: bản lề, khoá, chân bàn sắt, thanh ray — đây là tác hại rõ nhất.
• Làm ố sàn gạch và sàn gỗ nếu muối ẩm để lâu một chỗ.
• Làm hỏng lớp sơn khi rơi vãi rồi ẩm lại.
• Bát muối đặt trên bàn gỗ thì lót đĩa, đừng đặt trực tiếp.
• Rắc muối lên sàn thì quét dọn hết chứ đừng để đọng ở khe gạch.

Đá và độ ẩm

• Đá đặc không hút ẩm đáng kể, nó chỉ mát và lạnh hơn không khí.
• Chính vì lạnh nên đá dễ đọng nước ở mặt vào những ngày nồm — hiện tượng vật lý bình thường.
• Nước đọng dưới đế đá làm mặt bàn ố; thỉnh thoảng nhấc lên lau khô.
• Đá xốp và đá muối thì có hút ẩm chút ít và có thể chảy nước ở nơi ẩm cao.
• Đặt đá không làm phòng khô hơn, dù đặt bao nhiêu viên.

Chỗ trong nhà ẩm nhất

• Nhà tắm và bếp — nơi sinh hơi nước, xử ở đây hiệu quả nhất.
• Tủ quần áo kín và gầm giường: mở ra cho thoáng vài tháng một lần.
• Tường tiếp giáp nhà bên hoặc tường phía bắc ít nắng.
• Sau tủ lớn kê sát tường — chừa khe thoáng vài centimet.
• Tầng trệt và tầng hầm luôn ẩm hơn tầng trên.

Cách xử lý ẩm thật sự có tác dụng

1. Thông gió — mở hai phía đối nhau, đây là cách gốc rễ và miễn phí.
2. Tìm và chữa nguồn ẩm: rò nước, thấm tường, thiếu chống thấm.
3. Quạt hút cho nhà tắm và bếp, hai nơi sinh hơi nhiều nhất.
4. Máy hút ẩm cho phòng thật sự ẩm — cái này thì hút được lượng đáng kể, khác hẳn bát muối.
5. Gói hút ẩm trong tủ kín có tác dụng trong không gian nhỏ, và phải thay định kỳ.
6. Phơi nắng đồ vải và chăn đệm, cách rẻ nhất với mùi ẩm.
7. Chừa khe thoáng sau tủ và sau giường, kê sát tường là chỗ mốc bắt đầu.

Đo thay vì đoán

• Máy đo ẩm rẻ tiền cho con số, và con số khớp khá tốt với cảm nhận.
• Đo vài phòng rồi so — phòng nào cao hơn hẳn thì xử phòng đó trước.
• Đo trước và sau khi làm gì đó để biết việc mình làm có ăn không.
• Ghi lại theo mùa, vài tháng là biết nhà mình ẩm nhất lúc nào.

Ngày nồm

• Đóng bớt cửa vào lúc ẩm nhất thay vì mở toang — mở lúc đó là đón hơi ẩm vào thêm.
• Lau sàn bằng khăn khô, lau ướt thì càng đọng.
• Bật quạt cho không khí lưu thông, đừng để phòng đứng khí.
• Sàn ướt là chỗ trượt ngã, nhất là với người lớn tuổi và trẻ nhỏ.
• Đồ điện kê cao lên khỏi sàn trong những ngày như vậy.
• Giấy tờ và sách vở cất vào hộp kín kèm gói hút ẩm, đây là thứ hỏng âm thầm nhất.

Vì sao nói chuyện này trên một trang bán hàng

Vì có nơi bán đá và muối như một cách chống ẩm, và người mua về rồi thấy nhà vẫn mốc.

• Muối và đá có vai trò trong nếp nhà — ai giữ nếp thì cứ giữ, không ai phải bỏ.
• Nhưng đừng thay chúng cho việc chống ẩm thật.
• Mốc là chuyện sức khoẻ: người có bệnh hô hấp và dị ứng chịu ảnh hưởng rõ, và mốc nặng kéo dài thì nên hỏi bác sĩ.
• Tường mốc lan rộng và tái đi tái lại thường là lỗi chống thấm — đó là việc của thợ.

Tóm lại

Muối là cái báo ẩm rẻ nhất mà nhà nào cũng sẵn. Đá thì đẹp và bền. Cả hai đều không phải máy hút ẩm, và biết vậy thì không ai thất vọng.

Câu hỏi thường gặp